Marta Savini Książki

Iliada czyli Pieśń o Troi (Ilionie) opowieść o wojnie trojańskiej. Homer, któremu tradycja przypisuje autorstwo Iliady, jest postacią otoczoną legendami. Już Grecy okresu klasycznego i hellenistycznego nie mieli o nim pewnych wiadomości istniało wiele poglądów, co do miejsca jego narodzin i życia, przy czym najczęściej wymieniano Itakę, Smyrnę, Pylos, Argos, Kolofon, Ateny i Chios. Iliada jako najstarszy i zarazem bardzo obszerny grecki dokument pisany jest jednym z najważniejszych źródeł w dziejach starożytnej Grecji. Zawarte w niej mity zawierają wspomnienia wydarzeń historycznych, a przedstawione przez nią szczegółowe opisy życia Achajów i Trojańczyków stanowią przebogaty materiał. Epos obejmuje okres około 49 dni z dziesiątego ostatniego roku wojny trojańskiej. Gniew, bogini, opiewaj Achilla, syna Peleusa... - tak rozpoczyna się Iliada, której głównym motywem jest opowieść o tym, jak największy grecki wojownik Achilles w gniewie porzuca walkę z Trojańczykami. Achilles prosi swoją matkę Tetydę, by ubłagała Zeusa, by ten pomógł Trojańczykom, a tym samym zaszkodził Achajom. Zeus zsyła Agamemnonowi sen mający go skłonić do szturmu na Troję. Jednak wódz chce to zrobić podstępem, udając wycofanie swoich wojsk. Dochodzi do bitwy

Epos rycerski opisuje pierwszą wyprawę krzyżową ogłoszoną przez papieża Urbana II w 1095 roku. Poemat, wzorowany na Iliadzie Homera, koncentruje się na ostatniej fazie krucjaty, obejmującej oblężenie i zdobycie Jerozolimy przez krzyżowców pod wodzą Gotfryda z Bouillon. Autorem jest włoski poeta barokowy Torquato Tasso, który od najmłodszych lat interesował się krucjatami i studiował średniowieczne kroniki. Tasso fascynował się przeciwieństwami, które stanowiły tło świętych wojen: radościami rycerskimi przepełnionymi zmysłowością oraz religijną misją z aktami skruchy i duchowej udręki. W swoim utworze ukazuje złożoność sprzecznych namiętności i przeżyć Krzyżowców. Tasso ukończył dzieło w 1575 roku, ale opublikował je dopiero w 1581 roku, po ocenie przez Świętą Inkwizycję. W miarę pisania uświadamiał sobie sprzeczności między wojną a życiem zgodnym z przykazaniami Chrystusa oraz między zmysłowymi przeżyciami rycerzy a duchowym sensem wiary. Mimo wewnętrznych wątpliwości, utwór spotkał się z entuzjastycznym przyjęciem i na stałe wpisał się do kanonu literatury włoskiej i światowej. Został przetłumaczony na język polski w 1618 roku przez Piotra Kochanowskiego, bratanka Jana.