This is not a book about Chernobyl, but about the world it has left us. Alexievich spent three years interviewing dozens of survivors, victims and witnesses. This is their testimony, their voices, and they are unforgettable
Winner of the Nobel Prize: "For her polyphonic writings, a monument to suffering and courage in our time." --Swedish Academy, Nobel Prize citation
Wojna nie ma w sobie nic z kobiety była gotowa w 1983 roku, lecz przez dwa lata leżała w wydawnictwie z powodu oskarżeń o pacyfizm i podważanie heroicznego obrazu kobiety radzieckiej. W okresie pieriestrojki książka ukazała się w odcinkach w dwóch rosyjskich czasopismach i została opublikowana w dwóch wydawnictwach, osiągając nakład prawie dwóch milionów egzemplarzy. Na jej podstawie powstał cykl filmów dokumentalnych, nagrodzony Srebrnym Gołębiem na Festiwalu Filmów Dokumentalnych w Lipsku. Autorka, Swietłana Aleksijewicz, znana białoruska reporterka, dokumentuje wojenne losy kobiet, które walczyły w drugiej wojnie światowej. Książka nie zawiera patetycznych komentarzy, a jedynie relacje kobiet, które przeżyły wojnę jako żołnierze, zwiadowcy i dywersantki. To nie tylko zbiór wyznań, ale także odkrycie nieznanego obrazu codzienności sowieckiej, pełnego cierpienia i wojennych przygód. Aleksijewicz walczy o pamięć, ukazując zapomniane historie, które muszą na nowo ujrzeć światło dzienne.
Nie sposób go z nikim pomylić, choć jest podobny i zarazem niepodobny do reszty ludzkości. Ma własny słownik i doskonale wie, co jest dobre, a co złe. Paszport radziecki przechowuje jako najcenniejszy skarb. 'Homo sovieticus'. Nie umarł wraz z upadkiem imperium, za to musiał stawić czoła nowej rzeczywistości, gdy wbrew przewidywaniom Marksa po socjalizmie nastąpił kapitalizm, ojczyznę zastąpił supermarket, a władzę przejęli handlarze i cinkciarze. Wiecznie żywy, chętnie opowiada o swoich bohaterach i męczennikach, o nadziejach i rozczarowaniach, o złości, frustracji i zderzeniu z rzeczywistością. To z tych opowieści, domowych i osobistych składa się nowa niezwykła książka wybitnej białoruskiej autorki, wymienianej w gronie kandydatów do Nagrody Nobla. Swietłana Aleksijewicz po raz kolejny oddaje hołd zwykłemu człowiekowi, którego losy przeplatają się z Historią. Książka Aleksijewicz została uznana za najlepszą książkę 2013 roku we Francji, a jej autorka otrzymała francuską nagrodę Médicis w kategorii esej. 'Swietłana Aleksijewicz nie osądza – ona w każdej sytuacji szuka sedna zjawisk, najgłębszych przyczyn; równie ważne jest dla niej to, co jednostkowe, szczególne ludzkie losy, jak i najszersze znaczenia zdarzeń. Ta podwójność spojrzenia i empatia są jej wyjątkowym darem.' Agnieszka Holland
Bringing together dozens of voices in her distinctive style, Last Witnesses is Svetlana Alexievich's collection of the memories of those who were children during World War II. These men and women were both witnesses and sometimes soldiers as well, and their generation grew up with the trauma of the war deeply embedded in them--a trauma that would forever change the course of the Russian nation. This is a new version of the war we're so familiar with. Alexievich gives voice to those whose stories are lost in the official narratives, creating a powerful alternative history from the personal and private experiences of individuals. Collectively, these voices provide a kaleidoscopic portrait of the human consequences of the war
Zerbrach ein riesiges Imperium. Der sozialistische Kontinent, der ein Sechstel der Landmasse einnahm. In den ersten fünf Jahren wurden Hunderttausende von Selbstmorden registriert. Die Menschen konnten nur im Sozialismus leben und wussten nicht, wie es weitergehen sollte… Unter den Selbstmördern waren nicht nur kommunistische Fanatiker, sondern auch Dichter, Marschälle, gewöhnliche Kommunisten… Das Buch handelt davon, wie wir aus der Narkose der Vergangenheit, aus dem Hypnose des Großen Betrugs herauskamen… Ideen-Mörder…
Ohne Bewusstsein der Vergangenheit lässt sich in der Gegenwart keine Zukunft entwerfen und lenken. Die Literaturnobelpreisträgerin Swetlana Alexijewitsch und der Außenpolitiker Ruprecht Polenz sprechen über die Beziehungen zwischen Russland und Europa, das Vermächtnis der Sowjetunion im „homo sovieticus“ sowie über Möglichkeiten öffentlichen oder privaten Widerstands. Freiheit, darüber sind sie sich einig, kann nicht importiert oder allein durch äußeren Druck erzwungen werden. Sie muss sich aus einer gesellschaftlichen Ordnung heraus entwickeln, aus einem Sog, den das Freiheitsversprechen auslöst.
Běloruská autorka Světlana Alexijevičová jezdila čtyři roky po Sovětském svazu a setkávala se s ženami, které bojovaly ve Velké vlastenecké válce. Hovořila s dělostřelkyněmi, spojařkami, tankistkami, letkyněmi, zdravotními sestrami, partyzánkami… Z jejich vzpomínek vytvořila velmi osobité, často až otřesně působící literární dílo, výrazné protiválečné varování. Proud vzpomínek působí hluboce lidsky, autenticky, vyhýbá se zbytečnému patosu a velkým slovům. Šestnáctileté dívky se učí zabíjet – a přitom pláčou, že už tři dny neviděly mámu. Ani návrat do mírového života není lehký, mnohé ve válce ztratily svou ženskost, zešedivěly, v noci se probouzejí hrůzou – a jsou to dvacetileté dívky, které mají všechno před sebou – lásku, manželství, děti…
Svetlana Alexijevič vo svojej knižnej sade skúma hlboké psychologické a sociálne aspekty života v postsovietskom priestore. Prvá časť sa zameriava na osudy mladých mužov, ktorí sa ocitli v zložitých podmienkach a museli čeliť výzvam, ktoré im priniesol život v období transformácie. Autorka prostredníctvom rozhovorov a osobných príbehov zachytáva ich vnútorné boje, túžby a sklamania. Druhá časť sa zaoberá témou vojny a jej dopadom na ženy, pričom analyzuje, ako vojna mení identitu a každodenný život. Alexijevič sa sústreďuje na hlasy žien, ktoré prežili vojnové hrôzy, a odhaľuje ich silu a odolnosť v ťažkých časoch. Tretia časť skúma koniec ideológie a transformáciu spoločnosti, pričom sa zaoberá otázkami identity, pamäti a osobného prežitia v kontexte historických zmien. Kniha je prepletená osobnými svedectvami, ktoré odrážajú komplexnosť a mnohovrstevnosť ľudskej existencie v turbulentných obdobiach. Celkový tón diela je introspektívny a kritický, pričom sa snaží preniknúť do psychológie jednotlivca a jeho vzťahu k širšiemu spoločenskému kontextu.
