Julia Różewicz Książki

Niezwykły ksiądz Zbigniew Czendlik to postać, która łamie stereotypy. Nie interesuje go nudne studiowanie Biblii, niechętnie spowiada swoich parafian, a chrzty są dla niego wyzwaniem, które długo rozważa. Czendlik ma pasję do życia – kocha kobiety, delektuje się dobrą whisky, a w pubie czuje się jak u siebie. Co kryje się za drzwiami jego sypialni? Dlaczego nie czuł się dobrze w Watykanie? Jak radzi sobie z celibatem? Jakie wartości chciałby przekazać swoim dzieciom i co uważa za najważniejsze w życiu? Dlaczego nasze kościoły nie są pełne wiernych? Książka ta odpowiada na wiele podobnych pytań, oferując wgląd w życie jednego niezwykłego człowieka oraz jego spojrzenie na relacje międzyludzkie, życie i Boga. Może również pomóc w przełamaniu niektórych uprzedzeń i zniekształconych wyobrażeń, dlatego warto ją przeczytać z otwartym umysłem.

Praga, cudowne lata osiemdziesiąte. W szkołach uczą, że kultura przywędrowała zza wschodniej granicy, w radiu króluje koncert życzeń, a najłatwiej dostępną rozrywką jest przesiadywanie na podwórku pod trzepakiem. Jak przetrwać w szarej rzeczywistości i nie umrzeć z nudów? Da się. Wystarczy mieć szesnaście lat, parę koron na piwo i kumpli – kumpli na śmierć i życie. Bohaterowie „Pijanych bananów” zabierają nas do zalatującego osiedlową knajpą świata szczeniackich wybryków, pierwszych miłości, rozczarowań, na pozór banalnych marzeń, błahych i poważnych kłopotów. Mistrz anegdoty Petr Šabach jak zawsze niezawodnie wywołuje w czytelniku ataki niepohamowanego śmiechu, a równocześnie nastrój nostalgii i udowadnia, że nawet mało atrakcyjne życie, w jeszcze mniej atrakcyjnych czasach można nie tylko znieść, ale wręcz szczerze pokochać.

Zasady śmiesznego zachowania – czeska proza, do której idealnie pasują patetyczne i niemodne przymiotniki: piękna i mądra. Zasady śmiesznego zachowania to rozdarta na trzy części intymna spowiedź bohatera, którego trafnie charakteryzuje pewna uwikłana w relację z nim kobieta: Jesteś wiecznie niezadowolony, podkurwiony, nieokreślony, nie można się do ciebie zbliżyć, nie dasz się nabrać, robisz z siebie gwiazdę, chlejesz, rżysz jak koń, w środku cały się trzęsiesz, potem bierzesz stilnox, żeby zasnąć. Chcesz tak umrzeć? Chcesz i jeszcze będziesz z tego śmiesznie dumny. Z każdą stroną książki coraz bardziej zaprzyjaźniamy się z dość irytującym facetem. Towarzyszymy mu, kiedy lata na paralotni odurzony psychotropami, robi bilans „straconych lat”, zajmuje rozmową umierającego ojca, zbywa niedającą się zbyć panią, czy płynie w dół delty Dunaju, żeby wysypać prochy ojca do najbardziej obrzydliwego z mórz, a, jak się okazuje, także symbolicznie odnaleźć samego siebie. Proza Hakla unosi na hipnotyzujących falach pomysłowego języka, celnych obserwacji, zaskakująco intymnych zwierzeń i energicznych, dowcipnych dialogów. Choć z książki możemy się dowiedzieć, co trzeba zrobić, żeby się ośmieszyć, ona sama zdecydowanie nie ośmiesza autora, przeciwnie – stawia go wśród najciekawszych osobowości literatury czeskiej. Książkę wyróżniono prestiżową Nagrodą Josefa Škvoreckiego.