Katarzyna Okrasko Książki

Jest rok 1936, Simone Sauvelle po śmierci męża zostaje praktycznie bez środków do życia. Dzięki pomocy sąsiada udaje jej się dostać pracę jako ochmistrzyni normandzkiej rezydencji Lazarusa Janna, wynalazcy i właściciela fabryki zabawek. Pani Sauvelle wraz z dziećmi: 14-letnią Irene i młodszym Dorianem wyjeżdża do Normandii. Podczas pierwszej wizyty u gospodarza rodzina Sauvelle zostaje oprowadzone po części domu pełnego przedziwnych mechanicznych zabawek. Dowiaduje się również o dziwnej chorobie żony Lazarusa. Po pewnym czasie Irene zaprzyjaźnia się z Hannah, kucharką wynalazcy, dzięki której poznaje Ismaela. Kiedy Hannah zostaje odnaleziona martwa, Irene i Ismael postanawiają zgłębić tajemnicę jej śmierci. Aby tego dokonać, będą musieli rozwiązać szereg zagadek związanych z Lazarusem i jego żoną.

Rodzina Carverów (trójka dzieci, Max, Alicja, Irina, i ich rodzice) przeprowadza się w roku 1943 do małej osady rybackiej, na wybrzeżu Atlantyku, by zamieszkać w domu, który niegdyś należał do rodziny Fleishmanów. Ich dziewięcioletni syn Jacob utonął w morzu. Od pierwszych dni dzieją się tutaj dziwne rzeczy (Max widzi nocą w ogrodzie clowna i dziwne posągi artystów cyrkowych), ale ważniejsze, że dzieci poznają kilkunastoletniego Rolanda, dzięki któremu mogą to i owo dowiedzieć się o miasteczku (np. historię zatopionego w wodach przybrzeżnych, pod koniec pierwszej wojny, okrętu "Orfeusz") i poznać dziadka Rolanda, latarnika Victora Kraya, który opowie im o złym czarowniku znanym jako Cain lub Książę Mgły, chętnie wyświadczającym usługi, ale nigdy za darmo. Coś, co dzieciom wydaje się jeszcze jedną miejscową legendą, szybko okazuje się zatrważającą prawdą.

Mężczyzna wraca do domu (do Kolumbii), z wieloma niepowodzeniami na koncie. I tam „znajdzie bez szukania”, zgodnie z powiedzeniem picassiańskim. Tkanka pajęcza rzeczywistości złapie go, nie dając mu szansy na ucieczkę. To bardzo wyjątkowa powieść kryminalna, w której z powodzeniem zburzono wiele stereotypów gatunku. Część najlepszej narracji latynoamerykańskiej ostatnich dekad czerpała „z pożytkiem” od sycylijskiego autora, który w pewien sposób potrafił połączyć Borges'a (jedną ze swoich podstawowych inspiracji) z wielkimi moralistami francuskimi: Leonardem Sciascią. Od Rodrigo Rey Rosy po ostatniego Juana Cárdenasa, lekcja Sciasci staje się coraz bardziej istotna. Jak w tej precyzyjnej i mistrzowskiej powieści, w której polityka, religia i „przemysł” (trzy tematy sciasciane) są tak samo ważne jak seks czy natura (dwa tematy Cárdenasa, nie tak obecne u sycylijczyka). Stojąc przed jedną z głównych powieści latynoamerykańskich XXI wieku.