Jan Keulen Książki

In bijbelse tijden stonden de inwoners van Libanon, de Feniciërs, bekend als de handelaars van het Middellandse Zeegebied. Dit handelsimago heeft Libanon tot op heden behouden. Gedurende de Arabische, Ottomaanse en Franse periodes fungeerde Libanon als de poort van het Oosten voor de handel met het Westen, terwijl het ruige Libanon-gebergte een toevluchtsoord bood voor religieuze minderheden. In 1975 escaleerden de spanningen tussen verschillende religieuze groepen, wat leidde tot een burgeroorlog die 15 jaar duurde. Belangrijke oorzaken waren het starre politieke systeem met overerfbare posities, groeiende ongelijkheid en de aanwezigheid van Palestijnse vluchtelingen. Sinds 1990 werkt Libanon aan nationale verzoening, met een grote rol voor Syrië. De relatie met Israël blijft gespannen. De focus van bijna alle economische activiteiten ligt op wederopbouw, met aanzienlijke inspanningen voor het herstel van infrastructuur zoals wegen, telefoonlijnen en scholen. Het zal echter moeilijk zijn om Beiroet terug te brengen naar zijn status als financieel en commercieel centrum van het Midden-Oosten. Desondanks heeft de oorlog de rijke culturele traditie niet verwoest; Beiroet blijft de stad met de meeste boekhandels en uitgeverijen in de Arabische wereld, en veel Libanezen in het buitenland maken naam als schrijver, musicus of kunstenaar.

De Nederlandse politicoloog en arabist Koos van Dam geldt als een van de meest ervaren diplomaten in het Midden-Oosten, de Volkskrant-correspondent Jan Keulen als een van de meest ter zake kundigen in hetzelfde, immer explosieve gebied. In 1981 ontmoetten zij elkaar onder dramatische omstandigheden tijdens de burgeroorlog in Libanon. Sindsdien zijn ze bijna ononderbroken, als vrienden op afstand en met eenzelfde persoonlijke betrokkenheid bij de grote en kleine ontwikkelingen in de Arabische wereld aanwezig geweest. De vrede die niet kwam is een journalistieke neerslag van lange en intensieve gesprekken die de journalist Jan Keulen had met de diplomaat Nikolaos van Dam over zijn werk als diplomaat en over de centrale thema's in het Midden-Oosten: de Palestijnse kwestie, Irak, Syrië, Libanon, democratie en mensenrechten, fundamentalisme en de Arabische verhouding met het Westen.