Lekarz i dusza to książka należąca do ścisłego kanonu lektur
dwudziestowiecznej psychologii. Viktor E. Frankl – wybitny wiedeński
psychiatra i neurolog, uczeń Freuda – w sposób systematyczny przedstawia
teoretyczne i praktyczne podstawy swojej metody, nazwanej przez niego
logoterapią. W poszukiwaniu logosu, w przywracaniu sensu podstawowym
doświadczeniom ludzkiej egzystencji, cierpieniu, śmierci, miłości czy pracy,
Frankl widzi drogę wyjścia z indywidualnych kryzysów duchowych i istotę
terapii zaburzeń neurotycznych.
Tato kniha vznikla z přednášek proslovených v dubnu 1963 na Kalifornské univerzitě v Berkeley. Autor si vybral jako téma svobodu a předsevzal si zabývat se znovu starým rozporem mezi svobodami formálními a svobodami reálnými. Raymond Aron (1905–1983) představuje v duchovních dějinách moderní Francie a Evropy jeden významný typ sociologického a politologického myšlení, jehož závažnost dnes již prověřil kritik nejneúprosnější – čas. Aron nevytváří žádný uzavřený sociologický systém ani nesofistikuje sociologické pojmy, ale filozoficky a sociologicky poučeně reaguje na nejaktuálnější problémy své doby, a to na úrovni jak vysoce obecné, tak konkrétně analytické. Autor slavných knih Opium intelektuálů, Demokracie a totalitarismus, či Esej o svobodách díky své intlektuální a mravní poctivosti, díky hlubokému poznání a vědomí o lidské, sociální a historické podmíněnosti všeho našeho usilování, odolal veškerým ideologickým svodům dvacátého století. Díky této poctivosti a životní zkušenosti si mohl také dovolit, aby jeho díla byla svrchovaně „neakademická“, protože, jak vtipně poznamenává Aronův životopisec, zatímco Aronův přítel z mládí Jean-Paul Sartre objevoval Heideggera a Husserla, Aron pozoroval Hitlerův nástup k moci.
Prawdziwym wyzwaniem współczesnej psychiatrii jest odpowiedzenie na
egzystencjalną pustkę. Coraz więcej pacjentów uskarża się bowiem na poczucie
bezsensu i życiowej próżni. Logoterapia uczy, że nawet tragiczne i negatywne
aspekty życia, jak na przykład nieuniknione cierpienie, mogą zamienić się w
triumf ludzkiego ducha pod warunkiem, że przyjmiemy odpowiedni stosunek do
sytuacji, w jakiej się znaleźliśmy. W epoce, w jakiej przyszło nam żyć - epoce
umierających tradycji - podstawowym zadaniem psychiatrii musi być wyposażenie
człowieka w umiejętność odnajdywania w życiu sensu. W czasach, gdy przykazania
dekalogu utraciły w oczach wielu swą niepodważalną wartość, każdego dnia
musimy przestrzegać dziesięciu tysięcy przykazań wynikających z dziesiątków
tysięcy życiowych sytuacji. W tym sensie można śmiało powiedzieć, że
logoterapia to odpowiedź na duchowe potrzeby współczesnego człowieka.
Malaise dans la culture. Car la culture, c'est la vie avec la pensée. Et on constate aujourd'hui qu'il est courant de baptiser culturelles des activités où la pensée n'a aucune part. Des gestes élémentaires aux grandes créations de l'esprit, tout devient ainsi prétendument culturel. Pourquoi alors choisir la vraie culture, au lieu de s'abandonner aux délices de la consommation et de la publicité, ou à tous les automatismes enracinés dans l'histoire. Certes, nul ne sort plus son revolver quand il entend le mot «culture». Mais, champions de la modernité ou apôtres de la différence, ils sont de plus en plus nombreux ceux qui, lorsqu'ils entendent le mot «pensée», sortent leur culture. Une question simple est à l'origine de ce livre : comment en est-on arrivé là ?
