Irena Grudzińska Gross Książki

This 1994 title by the Czecho-Sovak Committee of the European Cultural Foundation reviews the sometimes fraught story of constitutionalism in former East Bloc countries, with reference to participation by these states in European & EU affairs.

Na początku była stara, czarno-biała fotografia grupy wieśniaków, a przed nimi stos ludzkich kości. Co jednak ona oznaczała? Polski historyk i socjolog Jan Tomasz Gross we współpracy z Ireną Grudzińską-Gross ponownie wraca do zdawałoby się zapomnianego i latami wypieranego pytania o polsko-żydowskie relacje podczas drugiej wojny światowej i krótko po niej – zajmuje się przejmowaniem żydowskiego majątku przez Polaków, opisuje rozpaczliwą sytuację Żydów na polskich wsiach, konfrontuje ich losy z ludzką chciwością i głęboko zakorzenionym antysemityzmem, a także zastanawia się m.in. nad postawami Kościoła katolickiego wobec tej kwestii. Mimo że te wydarzenia nie dotyczą całego społeczeństwa, książka skutecznie burzy mit Polaków jako masowych wybawców Żydów. Tych było w Polsce z pewnością wielu, jednak o tej, odwróconej twarzy holokaustu przez długie lata milczano. Książka zatem wzburzyła w Polsce stojące wody i podzieliła społeczeństwo. Wielu przeciwników autorom zarzuca nieprofesjonalne podejście i wybieranie tych świadectw, które potwierdzają już wcześniej naszkicowaną tezę. Mimo że jednak odrzucimy fakt, że autor pracował głównie ze wspomnieniami i świadectwami, lektura książki przynosi wyraźne intelektualne i etyczne przeżycia.

Dieses Portrait der Freundschaft zwischen zwei Ikonen der Dichtkunst des 20. Jahrhunderts, Czesław Miłosz und Joseph Brodsky, beleuchtet die Parallelen in den Leben der beiden Dichter und Literaturnobelpreisträger. Grudzińska-Gross greift auf Gedichte, Essays, Briefe, Interviews, Vorträge und eigene Erinnerungen als Vertraute der beiden Dichter zurück, die einen Teil ihres Lebens im amerikanischen Exil verbrachten. Das Doppelportrait der Dichter und die Erläuterung ihrer Einstellungen zu Religion, Geschichte, Erinnerung und Sprache werfen ein neues Licht auf die Umwälzungen des 20. Jahrhunderts. Zusätzlich schildert die Autorin Miłoszs und Brodskys Beziehungen zu anderen literarischen Schlüsselfiguren wie W. H. Auden, Susan Sontag, Seamus Heaney, Mark Strand, Robert Hass, Derek Walcott.

V tejto publikácii sú po prvýkrát porovnávané dve významné osobnosti 19. storočia. Vďaka tejto inteligentnej knihe pred nami ožíva ich citovosť i pozorovací talent. Alexis de Tocqueville aj Astolphe de Custine boli francúzski romantici a tvorili v období po francúzskej revolúcii. Obidvaja vytvorili úspešné a až znepokojujúco jasnozrivé cestopisy. Prvý z nich opísal demokratickú Ameriku z roku 1831 a druhý cárske Rusko z roku 1839. Kniha je povinným čítaním pre každého, kto chce pochopiť moderný svet prostredníctvom pohľadu do minulosti a hľadať pôvodnú podobu základného ideologického konfliktu: konfliktu medzi totalitou a demokraciou.