Irena Kozelská Kolejność książek (chronologicznie)

»Eksplozja nie nastąpi dzisiaj. Jest za wcześnie... lub za późno. Nie przychodzę uzbrojony w decydujące prawdy. Moja świadomość nie jest przeszyta znaczącymi błyskami światła. Niemniej jednak, z całym spokojem, uważam, że dobrze byłoby, gdyby niektóre rzeczy zostały powiedziane. Te rzeczy powiem, nie krzycząc. Od dawna krzyk zniknął z mojego życia.« Frantz Fanon, dorastający w postkolonialnej Martynice i pracujący jako lekarz w klinikach psychiatrycznych, w swoim dziele ukazuje psychologiczną stronę kolonizowanego człowieka. Porusza temat alienacji wynikającej z sytuacji kolonialnej, w której czarni i biali działają neurotycznie komplementarnie. Świat białych staje się niedoścignioną miarą dla czarnych. Fanon teoretycznie odnosi się do filozofów i psychoanalityków, przy czym centralne są lustro Lacana oraz fenomenologia spojrzenia Sartre’a. Później angażuje się w ruch niepodległościowy w Algierii, a pośmiertnie zyskuje sławę dzięki swojemu antykolonialistycznemu manifestowi. Jego psychoanalityczne rozważania nad kolonialnością zostały na nowo odkryte dopiero w latach 80. XX wieku. Tekst pozostaje w tłumaczeniu, aby nie zatarć brutalności języka.

Blochova Feudální společnost představuje dnes již klasický pokus o postižení totálních dějin středověké společnosti. Na rozdíl od Králů divotvůrců zde autor předkládá syntetický výklad dějin západní Evropy od pozdní antiky po ranou renesanci. Důsledně přitom vychází z jím formulované a prosazované komparativní metody. Jeho komparativní pohled na středověké dějiny se však nesoustředí na vývoj v jednotlivých teritoriích, nýbrž naopak na sledování konkrétních jevů (lenní vztahy, obchod, intelektuální inovace, proměny zemědělství, rytířská kultura, zrození měšťanstva) v různých prostorových a časových souřadnicích, s důrazem na neustálou dynamiku středověkých dějinných procesů.